हिंदी चित्रपटसृष्टीत जेव्हा जेव्हा विनोदाची चर्चा होते तेव्हा लगेच एक नाव लक्षात येते ते म्हणजे मेहमूद अली, ज्याला फक्त मेहमूद म्हणून ओळखले जाते. २९ सप्टेंबर १९३२ रोजी जन्मलेल्या या बहुमुखी कलाकाराने आपल्या अनोख्या कॉमिक टायमिंग, खेळकर शैली आणि हृदयस्पर्शी साधेपणाने रुपेरी पडद्यावर अशी जादू केली की त्याचे चित्रपट दशकांनंतरही प्रेक्षकांच्या पसंतीस उतरले आहेत.
अभिनेता, निर्माता आणि दिग्दर्शक, मेहमूद यांनी प्रत्येक पात्र जगलेच नाही तर ते अमर केले. १९५० ते १९८० च्या दशकातील त्यांच्या कारकिर्दीत, मेहमूद जवळजवळ ३०० चित्रपटांमध्ये दिसले, परंतु विनोदाची त्यांची अद्वितीय प्रतिभा ही त्यांची खरी ओळख होती. “पडोसन” मधील भोला असो, “बॉम्बे टू गोवा” मधील खन्नाचा बेफिकीर स्वभाव असो किंवा “कुंवारा बाप” मधील रिक्षाचालकाची भावनिक कहाणी असो, मेहमूदने प्रत्येक भूमिकेत जीव ओतला.
त्याच्या हास्याने केवळ मनोरंजनच केले नाही तर समाजातील वास्तवांना हलक्याफुलक्या पद्धतीने उलगडले. मेहमूद केवळ एक अभिनेता नव्हता; तो एक कथाकार होता जो त्याच्या पात्रांद्वारे सामान्य माणसाचे जीवन पडद्यावर आणत असे. त्याचे चित्रपट विनोद आणि संवेदनशीलतेचे मिश्रण होते जे प्रेक्षकांना हास्यासह भावनिक करत असे. मेहमूदने प्रत्येक भूमिकेला मोहित केले.
महमूदला विनोदाचा राजा म्हटले जात असे; त्याची विनोदबुद्धी केवळ चित्रपटांपुरती मर्यादित नव्हती; ती त्याच्या आयुष्याच्या प्रत्येक क्षणी पसरली. त्याच्या अतुलनीय बुद्धिमत्तेने आणि विनोदाने त्याला अनेकदा कठीण परिस्थितीतून वाचवले. “महमूद: अ मॅन ऑफ मेनी मूड्स” मध्ये एक विनोदी किस्सा आहे की एका वडिलांनी आपल्या रागीट मुलाचे अनुकरण करून गंभीर परिस्थितीला हलक्याफुलक्या परिस्थितीत कसे बदलले आणि कस्टम कार्यालयाकडून तपासणीतून सूट मिळवली.
मेहमूद त्याचा मुलगा लकी अलीसोबत आंतरराष्ट्रीय सहलीवरून परतत असताना ही घटना घडली. मुंबई विमानतळावरील कस्टम अधिकाऱ्यांनी त्यांना थांबवले, त्यांना शंका आली की त्यांनी परदेशातून परवानगीपेक्षा जास्त सामान आणले आहे. अधिकाऱ्यांची तपासणी प्रक्रिया त्रासदायक आणि कंटाळवाणी होती. वारंवार येणाऱ्या प्रश्नांमुळे मेहमूदचा मुलगा लकी अली चिडला.
एका अभिनेत्याच्या मुलासाठी ही एक स्वाभाविक प्रतिक्रिया होती, परंतु मेहमूदसाठी ती लगेचच विनोदाची संधी बनली. अधिकारी गंभीर असताना, मेहमूदने लगेचच त्याच्या मुलाच्या रागाचे आणि त्याच्या आवाजाच्या उच्च स्वराचे अनुकरण करायला सुरुवात केली. त्याने तीच ओळ पुन्हा सांगितली, “तुम्हाला माहिती आहे का तुम्ही कोणाशी बोलत आहात?” त्याने हे वाक्य अनेक वेळा पुन्हा सांगितले, चित्रपटी चेहरे बनवले.
त्यांची विनोदी भूमिका इतकी विनोदी होती की विमानतळावरील सर्वांना हसण्यापासून रोखता आले नाही. कस्टम अधिकाऱ्यालाही त्याचे हास्य आवरता आले नाही. मेहमूदने आपल्या सहज विनोदाने त्या क्षणाचे तणावपूर्ण आणि गंभीर वातावरण लगेच हलके केले. या कृतीनंतरच अधिकाऱ्याने मेहमूदला ओळखले आणि त्याची चौकशी हलक्याफुलक्या पद्धतीने पूर्ण झाली.
या घटनेने सिद्ध होते की मेहमूदची विनोदी भूमिका केवळ एक कला नव्हती, तर त्याच्या व्यक्तिमत्त्वाचा अविभाज्य भाग होती. आयुष्यातील सर्वात गंभीर परिस्थितींमध्येही हास्याची संधी असते असा त्यांचा नेहमीच विश्वास होता आणि हे तत्वज्ञान त्यांना भारतीय चित्रपटसृष्टीच्या इतिहासातील महान कलाकारांपैकी एक बनवते.
दैनिक बोंबाबोंबचा व्हॉट्सॲप ग्रुप जॉईन करण्यासाठी या लिंकवर क्लिक करा
हेही वाचा
थामा ठरणार का आयुष्मान खुराना साठी गेम चेंजर; जाणून घ्या कशी आहे चित्रपटाची क्रेझ…
