चित्रपट निर्माते नीरज पांडे यांच्या ‘घूसखोर पंडित’ या चित्रपटाच्या शीर्षकावर गुरुवारी सर्वोच्च न्यायालयाने कडक भूमिका घेत ते बदलण्याचे निर्देश दिले आहेत. न्यायालयाने स्पष्टपणे म्हटले की हे शीर्षक एका विशिष्ट समुदायाचा “अपमान” करणारे आहे. या शीर्षकास ते मंजूर केले जाऊ शकत नाही. चित्रपटाच्या प्रदर्शनस, ऑनलाइन स्ट्रीमिंगला स्थगिती देण्यासाठी याचिकेच्या (पीआयएल) सुनावणीदरम्यान हा आदेश देण्यात आला.
न्यायाधीश बी.व्ही. नागरत्ना यांच्या अध्यक्षतेखालील खंडपीठाने निर्माते यांना दुपारी 12:30 पर्यंत चित्रपटासाठी कोणते नवीन शीर्षक प्रस्तावित करावे निर्देश दिले. न्यायालयाने स्पष्टपणे सांगितले की वादग्रस्त नावे अनेकदा प्रसिद्धी मिळविण्यासाठी आणि चर्चा आणि वाद निर्माण करण्यासाठी निवडली जातात. सामाजिक आणि सार्वजनिक सुव्यवस्थेच्या या पातळीवर ते वापरता येत नाही.
याचिकाकर्त्याने आरोप केला की “लाचखोर पंडित” हे शीर्षक हिंदू पुजाऱ्यांची, विशेषतः ब्राह्मण समुदायाची प्रतिमा मलिन करते आणि धार्मिक भावना दुखावू शकते. याचिकेत असेही म्हटले आहे की हा चित्रपट जात आणि धर्मावर आधारित रूढीवादी विचारांना प्रोत्साहन देतो, ज्यामुळे सामाजिक आणि सांप्रदायिक तणाव निर्माण होऊ शकतो. जनहित याचिकेत चित्रपटाच्या प्रदर्शनावर आणि ऑनलाइन स्ट्रीमिंगवर तात्काळ बंदी घालण्याची मागणी करण्यात आली होती.
यापूर्वी, दिल्ली उच्च न्यायालयानेही याच मुद्द्यावर सुनावणी केली होती. नेटफ्लिक्सने उच्च न्यायालयाला माहिती दिली की निर्माते चित्रपटाचे नाव बदलण्यास तयार आहेत आणि चित्रपटाशी संबंधित सर्व प्रचारात्मक साहित्य सोशल मीडियावरून काढून टाकण्यात आले आहे. हे विधान रेकॉर्डवर घेत, उच्च न्यायालयाने असे म्हटले की पुढील कोणतेही आदेश आवश्यक नाहीत.हे प्रकरण सोडवले गेले आहे असे मानले. मात्र, सर्वोच्च न्यायालयाने हे प्रकरण गांभीर्याने घेतले आणि नवीन शीर्षकाबाबत स्पष्ट माहिती रेकॉर्डवर ठेवण्याचे निर्देश दिले.
सुनावणीदरम्यान, चित्रपट निर्मात्यांच्या वकिलाने सांगितले की चित्रपटाचे नाव अद्याप निश्चित झालेले नाही आणि हा विषय उच्च न्यायालयात प्रलंबित आहे. त्यांनी चित्रपटाचे वर्णन पोलिस नाटक म्हणून केले आणि त्यात एका पुजारी असल्याचे नमूद केले. उत्तरात, सर्वोच्च न्यायालयाने म्हटले की अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य निरपेक्ष नाही आणि ते केवळ संविधानाच्या कलम 19(1)(अ) अंतर्गत प्रदान केलेल्या मर्यादेतच वैध आहे. कोणत्याही समुदायाचा अपमान करण्याची परवानगी देता येणार नाही, असा पुनरुच्चार न्यायालयाने केला.
“घुसखोर पंडित” मध्ये मनोज बाजपेयी (Manoj Bajpayee)मुख्य भूमिकेत आहेत. नीरज पांडे दिग्दर्शित हा चित्रपट नेटफ्लिक्सवर प्रदर्शित होणार होता. मात्र, सध्याच्या वाद आणि सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्देशांनंतर, चित्रपटाच्या शीर्षकात बदल जवळजवळ निश्चित झाला आहे. निर्माते कोणते नवीन नाव सुचवतात आणि ते वाद पूर्णपणे कमी करेल का याकडे सर्वांचे लक्ष आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने हे स्पष्ट केले आहे की सर्जनशील स्वातंत्र्य महत्त्वाचे असले तरी सामाजिक सुसंवाद आणि संवैधानिक शिष्टाचार अधिक महत्त्वाचे आहेत.
दैनिक बोंबाबोंबचा व्हॉट्सॲप ग्रुप जॉईन करण्यासाठी या लिंकवर क्लिक करा
हेही वाचा
