संगीताची जादू पसरवणारे तबला वादक उस्ताद झाकीर हुसेन (Zakir Husain) यांचे रविवारी वयाच्या ७३ व्या वर्षी निधन झाले. त्यांच्या निधनाने कलाविश्वात शोककळा पसरली आहे. झाकीर हुसेन यांना तबल्याची जादू वारसाहक्काने लाभली होती. त्यांचे वडील अल्लाह राखा खान हे सुप्रसिद्ध तबलावादक होते. त्यांनी तबल्याच्या तालावर जगभरातील लोकांना मंत्रमुग्ध केले. आपल्या कला आणि प्रतिभेच्या बळावर त्यांनी आपले नाव जगभर गाजवले. झाकीर हुसैन यांनी त्यांचा पहिला कॉन्सर्ट कधी केला आणि त्यांना कोणत्या पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले ते जाणून घेऊया.
झाकीर हुसेन यांना १९८८ मध्ये कलाक्षेत्रातील अतुलनीय योगदानाबद्दल ‘पद्मश्री’ पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. त्यांना 2002 मध्ये ‘पद्मभूषण’ आणि 2023 मध्ये पद्मविभूषणने सन्मानित करण्यात आले.
उस्ताद झाकीर हुसेन यांना एकूण पाच ग्रॅमी पुरस्कार मिळाले आहेत. 1992 मध्ये, मिकी हार्ट द्वारे सह-निर्मित आणि निर्मित प्लॅनेट ड्रम अल्बमसाठी ‘सर्वोत्कृष्ट जागतिक संगीत अल्बम’साठी त्यांना पहिला ग्रॅमी पुरस्कार मिळाला. 8 फेब्रुवारी 2009 रोजी त्यांनी ‘ग्लोबल ड्रम प्रोजेक्ट’ साठी ‘कंटेम्पररी वर्ल्ड म्युझिक अल्बम कॅटेगरी’ मध्ये ग्रॅमी जिंकला. यात मिकी हार्ट, सिकिरु अडेपोजू आणि जिओव्हानी हिडाल्गो यांच्या सहकार्याने वैशिष्ट्यीकृत केले. तर, 4 फेब्रुवारी 2024 रोजी, झाकीर हुसैन यांना 66 व्या वार्षिक ग्रॅमी पुरस्कारांमध्ये 3 पुरस्कार मिळाले. त्याला ‘पश्तो’साठी पहिला ग्रॅमी मिळाला, जो अमेरिकन बॅन्जो वादक बेला फ्लेक, अमेरिकन बासवादक एडगर मेयर आणि भारतीय बासरीवादक राकेश चौरसिया यांच्या सहकार्याने लिहिला आणि रेकॉर्ड केला गेला. झाकीर हुसेनचा दुसरा ग्रॅमी ‘बेस्ट कंटेम्पररी इंस्ट्रुमेंटल अल्बम’साठी होता, जो त्याने फ्लेक, मेयर आणि चौरसिया यांच्यासोबत ‘ॲज वी स्पीक’ या इक्लेक्टिक क्लासिकल-मीट्स-जॅझ अल्बमसाठी जिंकला. त्यांचा तिसरा ग्रॅमी ‘धिस मोमेंट’ या अल्बमसाठी होता, जो जागतिक-फ्यूजन बँड शक्तीच्या सहयोगाने बनला होता.
झाकीर हुसैन यांचा जन्म ९ मार्च १९५१ रोजी मुंबईत झाला. वयाच्या 11 व्या वर्षी त्यांनी अमेरिकेत पहिला कॉन्सर्ट केला. येथून त्यांनी कलाक्षेत्रात स्वत:ची ओळख निर्माण करण्यास सुरुवात केली. त्यांचा पहिला अल्बम ‘लिव्हिंग इन द मटेरियल वर्ल्ड’ 1973 मध्ये आला होता. यानंतर त्यांनी आपल्या कला आणि प्रतिभेच्या जोरावर जगभरात नाव कमावले.
