१९ जानेवारी १९०६ रोजी महाराष्ट्रातील कोल्हापूर येथे जन्मलेले मास्टर विनायक (विनायक दामोदर कर्नाटकी) हे भारतीय चित्रपटसृष्टीतील एक अभिनेते आणि दिग्दर्शक होते ज्यांनी १९३० आणि १९४० च्या दशकात चित्रपटसृष्टीत आपली अमिट छाप सोडली. महान गायक दीनानाथ मंगेशकर यांच्याशी त्यांची खूप मैत्री होती. त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त त्यांच्याशी संबंधित काही खास गोष्टी जाणून घेऊया…
मास्टर विनायक यांचा ब्रह्मचारी (१९३८) हा चित्रपट भारतीय चित्रपटसृष्टीतील एक महत्त्वाचा चित्रपट मानला जातो. या चित्रपटात मुख्य अभिनेत्री मीनाक्षी शिरोडकर स्विमिंग सूटमध्ये होती, जी त्या काळात एक वादग्रस्त गोष्ट होती. चित्रपटातील या दृश्याबाबत प्रेक्षक आणि समाजात बरीच चर्चा आणि टीका झाली. या चित्रपटाने सिनेमाच्या सीमांना आव्हान दिले आणि प्रेक्षकांचा विचार करण्याचा दृष्टिकोन बदलला.
लता मंगेशकर यांना चित्रपटसृष्टीत पहिली संधी देणारे मास्टर विनायक होते. त्यांनी लतादीदींना ‘पहिली मंगला गौरी’ (१९४२) या मराठी चित्रपटात मोठा ब्रेक दिला. या चित्रपटात लतादीदींनी केवळ गायनच केले नाही तर अभिनयही केला, जो त्यांच्या कारकिर्दीची सुरुवात होती. याशिवाय लता मंगेशकर यांनी १९४५ च्या ‘बडी माँ’ चित्रपटासाठी एक गाणेही गायले होते. हा चित्रपट देखील मास्टर विनायक यांच्या दिग्दर्शनाखाली बनवण्यात आला होता.
मास्टर विनायक यांना नाटकांवर खूप प्रेम होते. ते आपल्या नाटकांवर खूप आवडीने काम करायचे आणि ते अनेकदा त्याची मुलगी नंदा हिला म्हणायचे, “तुला येऊन मोठे नाव कमवावे लागेल.” ते नाटकांमध्ये नंदाला मुलाची भूमिका देत असत, ज्यावर नंदा आश्चर्यचकित व्हायची आणि म्हणायची, “तू हे का करत आहेस? मला अभिनय करायचा नाही.” पण मास्टर विनायक यांना तिच्यावर विश्वास होता की एक दिवस ती अभिनयाच्या जगात मोठे नाव कमवेल.
मास्टर विनायक यांचा चित्रपट प्रवास खूपच लहान होता, परंतु त्यांच्या कला आणि कठोर परिश्रमाने त्यांनी भारतीय चित्रपटसृष्टीत एक महत्त्वाचे स्थान निर्माण केले. जेव्हा त्यांनी अगदी लहान वयात या जगाचा निरोप घेतला तेव्हा त्यांची मुलगी नंदा हिला बाल कलाकार म्हणून काम करावे लागले. नंतर, नंदाने अभिनय जगात आपले नाव प्रस्थापित केले आणि बॉलिवूडमध्ये एक आदरणीय अभिनेत्री म्हणून ओळखली जाऊ लागली. ‘मंदिर’ (१९४८) या चित्रपटात नंदा यांनी लता मंगेशकर यांच्या धाकट्या भावाची भूमिका साकारली होती.
दैनिक बोंबाबोंबचा व्हॉट्सॲप ग्रुप जॉईन करण्यासाठी या लिंकवर क्लिक करा
हेही वाचा
मुख्य कलाकारांपेक्षा चित्रपटांत भाव खाऊन गेली ही जनावरे; कुठे हत्ती तर कुठे कुत्रा…
